Mali yılı ücret tarifeleri görüşüldü

Mali yılı ücret tarifeleri görüşüldü

Muhtarlar yemekte bir araya geldi

Muhtarlar yemekte bir araya geldi

“Gazeteciliğin temelinde doğruluk yatar”

“Gazeteciliğin temelinde doğruluk yatar”

7 Jandarma Astsubay FETÖ’den gözaltında 

7 Jandarma Astsubay FETÖ’den gözaltında 

Trabzonspor maçı biletleri satışa sunuldu 

Trabzonspor maçı biletleri satışa sunuldu 

MALATYA HALK OYUNLARI
  • KemalDENİZ
    • Kemal DENİZ
    • kemaldeniz44@gmail.com
    • 9 Ağustos 2017 - 11:36:37

Anadolu insanı, kadim kültüründen gelen sosyal ihtiyaçlarının ve tecrübelerinin meydana getirdiği eşyaları kullandığı sürece daha sağlıklı bir yaşam sürmüştür.

Kıyafetlerimiz için de aynı şeyleri söyleyebiliriz. Yazlık kışlık ve aradaki geçiş mevsimlerinde kullanılan malzemeler, yörenin kültüründen, ikliminden, coğrafi yapısından uzun yıllar boyunca elde edilen yaşam tecrübesi sonucu, ortaya çıkan ürünlerden elde edilen kıyafetler kullanıma sunulur ve bunlar daha sağlıklıdır. Anadolu’nun ortasında binlerce yıllık zengin birikimi ile maddi, manevi kültürün sürekliliği Malatya insanın giyim kuşamında süs eşyalarında kendini gösterir.

Bir kültürün var oluşunda en önemli unsurlardan biri, doğa koşullarına ve üretim sürecine uyum sağlayacak, örtünme biçimini yaratmasıdır. Tıpkı mimari yapılar gibi, giyim kuşam da kültürün kendini ifade ettiği alanlardan biridir. Giysiler ve aksesuarlar, zevk ve tercih göstergesi olduğu gibi bir kültürün doğayla, çevreyle, üretim ve ekonomi ile ilişkisi noktasında önemli ipuçları verir. Giysiler aynı zamanda zerafet kazanmış beğenilerin ve moral değerlerin de göstergesidir. Malatya yerel kıyafetleri cıvıl cıvıl renkleriyle göze hitap ettiği gibi insanlara sağlıklı bir yaşam sunar.

Erkek Giysi ve Aksesuarları

Keçe fes, papak, içlik, yelek, kuşak, cepken, aba, şalvar, yün çorap, yemeni olarak adlandırılan giysi parçalarından oluşan kıyafetler erkekler tarafından giyilir.

Erkekler köstekli saat, ağızlık, çakmak, tabaka, tespih gibi aksesuar kullanırlar.

 

 

 

Kadın Giysi ve Aksesuarları

Fes, kıtan, kefiye, yazma, üç etek, cepken, kadife/basma zıbın, içlik, kuşak ve kemerler, berivanik, peştamal, önlük, şalvar, çorap, yemeni kadın kıyafetlerini oluşturmaktadır.

Kadın aksesuarlarına gelince: fesin üzerini altın ve gümüşten takılar, süsler; göğüste beşibirlikten oluşan kolyeler, gümüş takılar ve ayrıca gümüş kemerler kullanılır. Gözde sürme,  el ile saçta kına süs ve sağlık için kullanılır.

Osmanlının son döneminde, hele de 93 harbi (1877/1888) sonrasında Malatya sık aralıklarla göç almaya başlamıştır. 1.Dünya Savaşı ve İstiklal Harbi’nin ardından daha yoğun göç alır. Son 30-40 yıl içerisinde ise, Anadolu’nun Doğu ve Güneydoğusundan terör ve ekonomik şartlar nedeniyle çok fazla göç ile karşı karşıya kalır Malatya. Bu yeni hemşerilerimiz kendi kültürlerini de şüphesiz ilimize taşımışlardır. Bu gruplar içinde Adıyaman ve Baskil ilçesini değerlendirmiyoruz. Çünkü onlar zaten Malatyalıdır.

Göçle birlikte gelen kültürel öğeler, ilimizin kültür yapısı içinde yerini alarak zenginlik oluşturmuşlardır. Bu nedenle Malatya Halk Oyunları zengin bir görünüm ve çeşitlilik içermektedir.

Bu nedenlerle çağlar boyunca birçok kültüre ev sahipliği yapmış olan Malatya,  karma ve çeşitlilik arz eden zengin bir folklorik yapıya sahiptir. Toplumların mayası kültür, kültürün mayası folklor, folklorun mayası da halk oyunlarıdır.

Bölgenin aldığı göçler sebebiyle kültürel değişim göstermesi, halk kültürünü dolayısıyla oyunlarını da etkilemiştir. Bu oluşum, birbirine yakın kültürel etkinliklerin küçük farklılıklarla kaynaşmasını sağlamıştır.

Yörede en çok kabul görmüş oyunlarımızdan bazıları şunlardır: Ağırlama, Üçayak, Delilo, Keçike, Berde, Lorke, Kolüstü, Söğüt Dalı, Tezleme, Kaleden Kaleye Şahin Uçurdum), Heyhat, Sivike, Tura, Sinsin, Kına Havası (Yüksek Eyvanlarda Bülbüller Öter)

 

Halaylar, davullar ve zurna eşliğinde oynanan hareketli, canlı ve cıvıl cıvıl oyunlardır.  Buranlar “Halay çekme”, “Dillan çekme” olarak da anılır. Halayın başındaki kişiye “Halay Başı”, sondakine “Pöçük” denir. Kadın ve erkeklerin birlikte oynadığı oyunların yanı sıra, yalnız erkek ve yalnız kadın oyunları da vardır.

Halayların en temel müzik çalgıları davul ve zurnadır. Malatya’da günümüze kadar adı bilinen 100’den fazla davul-zurna sanatçısı vardır. Bunlar içinde Davulcu Hasan-Zurnacı Abuzer ile Orduzulu Davulcu Saim ve Zurnacı Vahap isimleri hiç unutulmayan sanatçılardır. Arapgir ilçemizde halaylar gırnata (klarnet) ile davul eşliğinde oynanır.

Eyvan gecelerinde meşk yapılırken ince sazlar (bağlama, cümbüş, ud, keman, darbuka vb.) vazgeçilmezdir.

Yörede yaşayan Alevi-Bektaşi kültürüne mensup vatandaşlarımız ise cemlerde; Hızır semahı, Kırklar Semahı, Kırat Semahı Ökçe Semahı gibi semahları dönerler.

İnsanlar, günlük yaşamlarındaki karşılaştıkları acı-tatlı olayları Halk Oyunlarında yansıtırlar. Coğrafi yapının etkisini, mevsimlik doğa olaylarının getirdiklerini,  ekin dermeyi ve harman sonrası hasatı, bağ bozumu eğlencesini, ürün toplamayı, özürlü insanımızın yaşantısından kareleri burada en ince ayrıntılarına kadar görebiliriz.

Seyirlik halk oyunu olarak nitelendirdiğimiz etkinlikler daha çok ortaoyunu özelliği taşıyan tiyatral ürünlerdir. Mevsimlere göre dışarıda ya da odalarda uygulanabilir. Aralara maniler, türküler, ağıtlar, bilmeceler yerleştirilerek zenginleştirilir.

Seyirlik oyunlar özellikle düğünlerde, Kış Yarısı eğlencelerinde ve Hıdırellez’de sergilenir. Birçok ilçede ve köylerde oynanan güldürü türü taklide dayalı oyunlardan; Arap, Kızım seni Yaşara vereyim mi, Berber, Köşker, Karı-koca, Tarla Bölme, Davar Satma, Deve, Yüzük gibi oyunlar Malatya’nın kırsal kesimlerinde görülmektedir. Bu gelenek günümüzde nadiren sergilenmektedir.

  • Etiketler
  • Yorumla
Üye Girişi
  • Kullanıcı Adınız
  • Şifreniz
Wordpress Tema indir